Miễn phí · Y học cổ truyền

Đồng hồ sinh học Đông y

Y học cổ truyền Trung Hoa chia một ngày thành mười hai canh giờ, mỗi canh là thời điểm vượng của một tạng phủ. Xem tạng nào đang hoạt động lúc này, và truyền thống nói gì về việc thức giấc lúc 1 hay 3 giờ sáng.

ĐởmCanPhếĐại trườngVịTỳTâmTiểu trườ…Bàng quangThậnTâm bàoTam tiêu00:0006:0012:0018:00

Lúc này

Phế (Phổi)

Ngũ hành: Kim

Giờ của Phế, theo truyền thống gắn với hơi thở và nỗi buồn.

Nếu bạn hay thức giấc vào giờ này: Theo truyền thống, thức giấc lúc này gắn với nỗi buồn hay lo âu. Thở chậm có thể giúp bạn lắng lại.

Đồng hồ tạng phủ 24 giờ

  • Đởm (Túi mật)23:00–01:00

    Mộc

    Theo truyền thống, đây là lúc nên ngủ để những quyết định trong ngày lắng xuống.

    Nếu bạn hay thức giấc vào giờ này: Thường gắn với tâm trí còn tính toán, quyết định lúc khuya.

  • Can (Gan)01:00–03:00

    Mộc

    Giờ của Can: nghỉ sâu, khi theo truyền thống máu được nuôi dưỡng lại.

    Nếu bạn hay thức giấc vào giờ này: Theo truyền thống, thức giấc lúc này gắn với bực bội, căng thẳng, hoặc bữa tối hay đồ uống nặng.

  • Phế (Phổi)03:00–05:00

    Kim

    Giờ của Phế, theo truyền thống gắn với hơi thở và nỗi buồn.

    Nếu bạn hay thức giấc vào giờ này: Theo truyền thống, thức giấc lúc này gắn với nỗi buồn hay lo âu. Thở chậm có thể giúp bạn lắng lại.

  • Đại trường (Ruột già)05:00–07:00

    Kim

    Thời điểm tự nhiên để thức dậy, uống nước ấm và buông bỏ ngày hôm qua.

  • Vị (Dạ dày)07:00–09:00

    Thổ

    Theo truyền thống, đây là lúc tốt nhất để ăn sáng: món ấm, nấu chín và bổ dưỡng.

  • Tỳ (Lá lách)09:00–11:00

    Thổ

    Tiêu hoá và tư duy mạnh: giờ tốt để làm việc tập trung.

  • Tâm (Tim)11:00–13:00

    Hỏa

    Giờ của Tâm: kết nối với mọi người, ăn trưa, nghỉ ngơi nhẹ nhàng.

  • Tiểu trường (Ruột non)13:00–15:00

    Hỏa

    Thời gian phân loại và hấp thu, cả thức ăn lẫn thông tin.

  • Bàng quang15:00–17:00

    Thủy

    Uống nước; thời điểm tốt để học hoặc đi bộ ngắn.

  • Thận17:00–19:00

    Thủy

    Theo truyền thống, Thận là nguồn năng lượng dự trữ: hãy bắt đầu chậm lại.

  • Tâm bào (Màng tim)19:00–21:00

    Hỏa

    Người bảo vệ của Tâm: thời gian cho sự ấm áp, gia đình và bữa tối nhẹ.

  • Tam tiêu21:00–23:00

    Hỏa

    Giờ cân bằng của cơ thể: giảm đèn và thư giãn để chuẩn bị ngủ.

Khó ngủ lại? Thử âm thanh ngủ và bài thở của chúng tôi

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tôi hay thức giấc lúc 3 giờ sáng?

Theo đồng hồ tạng phủ, 3–5 giờ sáng là giờ của Phế, gắn với nỗi buồn và lo âu; 1–3 giờ sáng là giờ của Can, gắn với căng thẳng và bực bội. Khoa học giấc ngủ hiện đại chỉ ra những nguyên nhân phổ biến khác: giấc ngủ nông hơn vào nửa sau của đêm, cortisol tăng tự nhiên về sáng, rượu hết tác dụng, căng thẳng và phòng quá nóng. Nếu xảy ra gần như mỗi đêm, hãy gặp bác sĩ.

Đồng hồ sinh học Đông y là gì?

Đây là một quan niệm của y học cổ truyền Trung Hoa: khí, tức năng lượng của cơ thể, chảy qua mười hai đường kinh tạng phủ trong chu kỳ 24 giờ, vượng ở mỗi kinh trong hai giờ. Nó được dùng làm gợi ý cho nhịp sinh hoạt hằng ngày, không phải bằng chứng về cách các cơ quan hoạt động.

Đồng hồ tạng phủ có được khoa học chứng minh không?

Không. Các khung giờ cụ thể của từng tạng phủ chưa được nghiên cứu chứng minh. Tuy nhiên, việc cơ thể vận hành theo nhịp ngày đêm là có thật: giới khoa học gọi đó là nhịp sinh học (circadian), ảnh hưởng đến giấc ngủ, hormone và tiêu hoá.

Nên làm gì khi thức giấc giữa đêm?

Giữ ánh sáng thật dịu, tránh điện thoại, và thử thở chậm với hơi thở ra dài hơn. Nếu đã thức khoảng 20 phút, hãy dậy, ngồi ở chỗ tối dịu và quay lại giường khi thấy buồn ngủ.

Đồng hồ tạng phủ là một hệ thống truyền thống, không phải chẩn đoán y khoa. Nếu bạn thường thức giấc ban đêm hoặc thấy không khoẻ, hãy gặp bác sĩ.